Thursday, 3 November 2016

Salah satu tuga metpen dengan menggunakan bahasa Jawa dengan melakukan penelitian eksperimen.





ATUR PANGIRING
Puji syukur tansah konjuk dhumateng ngarsanipun Gusti Kang Maha Kuwasa, awit saking rahmat sarta hidayah-Ipun, panulis saged ngrampungaken panyusunan proposal panliten kanthi irah-irahan “Pangaribawane Buku Serat Pakeliran Jangkep Tumrap Kawasisan Nulis Isi Crita Wayang Siswa Kelas X SMA Negeri I Gondang Taun 2016 
Proposal punika mujudaken satunggaling tugas akhir semester 6 kagem mata kuliah Metode Penelitian Pendidikan. Panulis ugi ngaturaken panuwun ingkang ageng dhumateng dhosen mata kuliah punika Dra. Hj. Sri Wahyu Widayati, Si..  ingkang sampun maringi bimbingan dhumateng panulis sajroning nyusun proposal punika.
Proposal ingkang dipunsusun punika tamtu taksih wonten kekiranganipun, awit saking punika panulis nyuwun agunging pangapunten lan panulis ugi purun nampi panyaru lan pamrayogi saking para pamaos supados proposal selajengipun saged langkung sae malih. Panulis ugi ngajeng-ajeng mugya makalah punika saged maringaken paedah lan migunani kagem panulis lan para pamaos sadaya. Amin

Surabaya,   30 Mei 2016


                                        Panulis






DHAFTAR ISI




Atur Pangiring ................................................................................................ i
Dhaftar Isi ..................................................................................................... ii
BAB I PURWAKA ..................................................................................... 1
1.1         Lelandhesane Panliten...................................................................... 1
1.2         Undherane Panliten ......................................................................... 2
1.3         Ancasing Panliten ............................................................................ 2
1.4         Paedah Panliten ............................................................................... 2
1.5         Hipotesis  ......................................................................................... 3
BAB II TINTINGAN KAPUSTAKAN .................................................... 4
2.1   Panliten sadurunge kang Saemper .................................................... 4
2.2   Teori kang dadi dhasar panliten......................................................... 4
          2.2.1   Ketrampilan nulis.................................................................. 4
          2.2.2   Pangerten Wayang................................................................ 5
          2.2.3   Buku Serat Pakeliran Jangkep............................................... 5
          2.2.4   Pangerten Medhia................................................................. 6
BAB III METODE PANLITEN ................................................................ 7
3.1   Rancangan Panliten .......................................................................... 7
3.2   Variabel Panliten................................................................................ 8
3.3   Populasi lan Sampel .......................................................................... 8
        3.3.1   populasi................................................................................... 9
        3.3.2   sampel..................................................................................... 9
3.4   Instrumen Panliten ............................................................................ 9
        3.4.1   RPP....................................................................................... 10
        3.4.2   Tes......................................................................................... 10
3.5   Teknik Nglumpukake Dhata ........................................................... 10
        3.4.1   Teknik Tes............................................................................. 11
        3.4.2   Teknik Anget........................................................................ 11
3.6   Teknik Analisis Dhata ..................................................................... 11

KAPUSTAKAN......................................................................................... 12





BAB I
PURWAKA

Ing bab I bakal ngandharake ngenani (1) landhesane panliten, (2) punjere panliten, (3) ancase panliten, (4) paedahe panliten, (5) watesane panliten, lan (6) panjlentrehe tetembungan. Landhesane panliten mujudake subbab kang bisa dadi wadhah anggone panliti milih topik kang dijlentrehake, dene anane punjere panliten kuwi mujudake bab-bab kang bakal dijlentrehake dening panliti.
Ancase panliten kuwi ngandharake pitakonan-pitakonan lan nemokake wangsulan-wangsulan tumrap pitakonan-pitakonan panliten kasebut, dene paedahe panliten kuwi dhewe kanggo nggoleki kahanan lan konsekuensi tumrap kahanan tartamtu sajrone panliten. Watesane panliten nduweni guna supaya panliten kang ditindakake bisa kapunjer marang bab kang bakal dijlentrehake. Kang pungkasan yaiku panjlentrehe tetembungan. Panjlentrehe tetembungan iki diajab supaya ora kliru anggone ngerteni tetembungan kang digunakake ing panliten iki. Kanggo luwih cethane bakal kaandharake ing ngisor iki.

1.1  Lelandhesane Panliten
Ing jaman modern kaya saiki, akeh wong kang wus ora kenal utawa ngerti babagan wayang. Apa maneh yen wis mlebu ing jagad pamulangan. Meh kebeh siswa ing seolah ora ngerti wayang awit jeneng, sipate, nganti critane. Kabeh mau ora dingerteni dening bocah-bocah sing isih sekolah, nganti ana omongan yen wayang kuwi mung tontonane wong tuwa wae. Samajune jaman crita wayang saya ngadoh ing kalangan bocah, kamangka wayang kuwi identitase wong Jawa. Yen kepengin dadi wong Jawa sing bener delenga wayang. Unen-unen mangkono sing diripta dening bebrayan Jawa biyen. Akehe siswa sing ora ngerti babgan wayang kudu dingerteni dening para guru kanga rep mulang ing babagan kuwi, mula panliten-penliten kudu dilakoni amrih ketemu penere. Panliten-panliten kang anggolek kepriye bocah saiki bisa ngerteni wayang kuwi kalebu panliten eksperimen. Panliten eksperimen kuwi panliten kang kene digeneralisasi utawa kena disebarake marang para guru kang mbutuhake. Piwulangan babgan wayang wis ana awit SD, nanging panliten iki uga wigati banget ing kalangan SMA amarga bocah sing saumuran semunu sipate munggah mudun. Kepengin nggolek jati dhirine. Mula kanthi piwulangan wayang lan kareaktere bisa migunani tumrap bocah kang saumuran SMA.

1.2              Underane Panliten
Adhedhasar lelandhesane panliten kang wis dijlentrehake, bisa katemu undheran sing bakal diudhari sajrone panliten yaiku:
1)                 Kepriye asile pamulangan nulis isi crita wayang tanpa maca buku serat pakeliran jangkep siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang taun 2016?
2)                 Kepriye asile pamulangan nulis isi crita wayang kanthi maca buku serat pakeliran jangkep siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang taun 2016?
3)                 Kepriye pangaribawane buku serat pakeliran jangkep tumrap kawasisan nulis isi crita wayang siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang taun 2016?


1.3              Ancase Panliten
Panliten iki nduweni ancas kanggo njlentrehake asile maca buku serat pakeliran jangkep kanggo ngundhakake asil pasinaon ngerteni wayang siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang. Saliyane iku, lan uga nduweni ancas:
1)                 Ngandharake asile pamulangan nulis isi crita wayang tanpa maca buku serat pakeliran jangkep siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang taun 2016.
2)                 Ngandharake asile pamulangan nulis isi crita wayang kanthi maca buku serat pakeliran jangkep siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang taun 2016.
3)                 Ngandharake pangaribawane buku serat pakeliran jangkep tumrap kawasisan nulis isi crita wayang siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang taun 2016.

1.4              Paedah Panliten
Saka tujuwan panliten kasebut, panliten iki diajab bisa menehi piguna kanggo kaneh pihak, mligine sing ana gegayutane karo proses pasinaon. Kanthi rinci, piguna panliten iki bisa dijlntrehake kaya ing ngisor iki:
1)                  Kanggo Guru
Pangajab saka asile panliten iki bisa menehi paedah kanggone guru kayata: bisa dadi medhia pembelajaran, mligine nalika sinau babagan wayang. Saliyane iku bisa menehi menehi sumber kang durung dingerteni guru, supaya bisa nggampangake pahame siswa ngenani materi sing arep diandharake,
2)                  Kanggo Siswa
Pangajab saka asile panliten panliten iki supaya bisa menehi paedah: nambahi kawasisan siswa sajrone sianu basa Jawa; b) dadi reverensi lan pangeling-elinge siswa,  nggampangake pemahaman siswa tumrap materi sing disinaoni;
3)                  Kanggo Sekolah
Saliyane kanggo siswa lan guru, panliten iki dikarepake bisa menehi paedah kanggo sekolah, ndadekake siswa luwih mangerti lan luwih wasis, saka kuwi bisa ngunggahake kwalitas sekolahan.


1.5              Hipotesis
Hipotesis penliten minangka wangsulan sawetara saka underane panliten. Hipotesis kasebut ngandhut hipotesis tindakan.
H0: “Buku Serat Pakeliran Jangkep ora nduweni pangaribawa kanggo ningkatake kawasisan nulis isi crita wayang siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang taun 2016”.
Ha: “Buku Serat Pakeliran Jangkep nduweni pangaribawa kanggo ningkatake kawasisan nulis isi crita wayang siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang taun 2016.









BAB II
TINTINGAN KAPUSTAKAN

           Sajrone bab II iki arep diandharake ngenani tuladha panliten-panliten sadurunge lan konsep-konsep sing digunakake sajrone panliten iki. Tintingan kapustakan kasebut kaandharake kaya ing ngisor iki.

2.1       Panliten Sadurunge kang Saemper
Panliten sadurunge kang memper tau ginarap ing babagan wayang , yaiku:
 Skripsi kanthi irah-irahan Pengaruh Penggunaan Mdia Wayang Terhadap Ketrampilan Menyimak Cerita Siswa Kelas II B SD Negeri Kasongan Bbantul Yogyakarta. dening Ratna Wulandari, jurusan Pendidikan Guru Sekolah Dasar. Panliten iki minangka panliten kang asipat panliten kelas kang awujud eksperimen.  
Saka panliten-panliten kasebut bisa didudut pambedane karo panliten iki, yaiku panliten iki nggunakake wayang minangka medhiane lan kang pamulangane. Panliten ning ndhuwur nggunakake wayang mung kanggo medhia wae.

2.2              Teori kang Digunakake sajrone Panliten
Ing subbab iki diandharake ngenani teori lan konsep sing digunakake sajrone panliten, yaiku: (1) katrampilan nulis, (2) pangerten wayang, lan (3) buku serat pakeliran jangkep. Ing ngisor iki bakal kaandharake siji-siji:


2.2.1        Katrampilan Nulis

Dalman (2014:3) sing wis katulis dening wong lan nggunake basa tulis kuwi  minangka alat lan medhia. Aktivias nulis nduweni saperangan unsur, yaiku pangripta minangka panyalur pesan, isi tulisan saluran utawa medhia lan maca.
Miturut Suparno lan Yunus (2008:13) nulis yaiku salah siji kegiyatan ngandharake pesen (komunikasi) kanthi cara nggunake basa tulis minangka medhia. Marwoto sajrone Dalman (2014:4) ngandharake  yen nulis minangka sarana ngandharke wacana utawa gagasan sajrone karya utawa karangan.
     Adedhasar para ahli, bisa didudut nulis yaiku kagiyatan sing dilkoni ora mung nyalin tembung – tembung nanging uga ngrmbakakake lan nuangake pikiran – pikiran sajrone struktur sing arupa tulisan.

2.2.2        Pangerten Wayang
Sajroning basa Jawa tembung wayang kajpuk saka tembung “ayang-ayang”. Yen dditliti saka arti filsafat, “wayang” kena diartekake minangka ayang-ayang utawa kaca pangilon saka sifat-sifat ang kajupuk saka manungsa. Sipat kang dimaksud kuwi kayata, angkara murka, kabajikan, nggragas, lan sipt liyane. Wayang dilakokake dening dhalang kang direwang saperang wong kang nabuh gamelan lan uga ana minangka waranggana. Fungsi dhalang ing kene yaiku ngatur dalane pagelaran kanthi tatas. Dhalang dadi pamimpin pagelaran. Wayang uga kaperang dadi saperangan jinise. Ana wayang golek, wayang wong, wayang iket, wayang purwa, lan wayang liyane. Bakune kabeh wayang kuwi cerita kang sejatine nyritakake kahanan manungsa. Para winasis wis paring pangandikan yen ta wong Jawa kuwi ndelenga wayang kareben dadi wong Jawa kang sejati. Mula saka kuwi, wayang kuwi pagelaran kang agung, kebak mite kang kinandhut. Dhalang uga nduweni kabisan kanga gung, sakliyane bisa crita dhalang uga bisa nyanyi. Seni liyane kang kena dineleng kuwi sei pasunggingan wayang. Lan pagelaran wayang kuwi pagelaran kang paling suwe dhewe wektune, nganti sedina natas.

2.2.3        Buku Serat Pakeliran Jangkep
Buku serat pakeliran jangkep kaperang dadi pirang-pirang buku. Saka bukune wae pakeliran jngkep dadi buku kuwi ngandharake ringkesan nganti kepriye critane wayang sing bisa ndadekake pawongan bisa ketarik kawigantene. Sajroning buku uga ana saperangan suluk, ada-ada kang digunakake dhalang kanggo mbukani pagelaran. Gambar-gambar uga bisa narik kawigatene para siswa.

2.2.4        Pangerten Medhia
Miturut etimologi, tembung “medhia” kuwi awujud jamak saka “medium”, kang asale basa Latin “medius” sing artine tengah. Basa Jawa, tembung “medium” bisa diartekake  “antara” , saengga pangerten medhia bisa tumuju ing samubarang kang ancase menehhi informasi antarane sumber lan panarima pesen. Medhia bisa diartekake minangka samubarang kang wujude lan salurane bisa digunakake sajroning proses menehi infomasi.
Tetembungan medhia wiwitani dingerteni kanthi piranti paraga, banjur lumaku jaman dingerteni audio aids, nganti saiki ing kamajon jaman ana e-Learning. Aksara ‘e’ kuwi singkaan saka elektronik. Artine medhia pasinaun kang wujude elektronik, kayata CD ultimedhia minangka medhia offline, web minangka medhia online




















BAB III
METODHE PANLITEN

            Metodhe panliten iki bakal diandharakee ngenani metodhe-metodhe apa wae kang arep digunakake sajroneproses panliten. Metodhe kang digunakake kudu trep lan slaras karo panliten kang arep ditindakake. Mula saka kuwi, metodhe panliten iki bakal ngandharake ngenani rancangan panliten, desain panliten, variabel, sumber dhata, instrumen panliten, teknik nglumpukake dhata lan teknik analisis dhata. Supaya luwih cetha, bakal diandharake kaya ing ngisor iki.

3.1 Rancangan Panliten
            Panliten iki kalebu panliten kuantitatif yaiku ngandharake ngenani asil utawa pangaribawane piwulangan nulis teks narasi. Metodhe panliten kuantitatif yaiku metodhe panliten adhedhasar filsafat positivism, digunakake kanggo nliti populasi utawa sampel tartamtu, panglumpuke dhata nggunakake instrumen panliten, analisis dhata nggunakake statistik, kanthi tujuwan kanggo nguji hipotesis kang wis ditemtokake (Sugiyono, 2012: 8). Panliten kang nduwen irah-irahan “PANGARIBAWANE BUKU SERAT PAKELIRAN JANGKEP TUMRAP KAWASISAN NULIS ISI CRITA WAYANG SISWA KELAS X SMA NEGERI 1 GONDANG KABUPATEN MOJOKERTO TAUN 2016”  nggunakake angka-angka yaiku asil utawa pambiji kanggo siswa sajrone piwulangan nulis crita isine wayang. Ancase saka panliten iki yaiku kanggo meruhi pangaribawane buku Serat Pakeliran Jangkep  tumrap kawasisan nulis nulis isi crita wayng  siswa kelas X SMA Negeri 1 Gondang.
            Panliten iki kalebu panliten eksperimen. Eksperimen yaiku cara kanggo nggoleki sesambungan sebab-akibat (sesambungan kausal) antarane rong perangan kang disengaja diciptakake dening panliti kanthi ngilangi utawa ngurangi perangan-perangan liya kang ngganggu utawa ora wigati (Arikunto, 2013: 9). Miturut Sugiyono (2012: 72) metodhe panliten eksperimen yaiku metodhe panliten kang digunakake kanggo nggoleki pangaribawane perlakuan utawa treatment tartamtu kang ditrapake sajrone kaanan kang wis diatur. Mula saka kuwi, Sugiyono (2012: 73) merang jinis panliten eksperimen dadi 4 yaiku Pre Eksperimental Design, True Eksperimental Design, Factoral Eksperimental Design, lan  Quasi Eksperimental Design. Campbell Stanley (sajrone Arikunto, 2012: 123) merang jinis panliten eksperimen adhedhasar becik alane eksperimen, utawa sampurna orane eksperimen, yaiku  Pre Eksperimental Design (eksperimen kang durung becik) lan True Eksperimental Design (eksperimen kang dirasa wis becik).

3.2 Variabel Panliten
            Variabel yaiku objek panliten utawa apa kang dadi punjere panliten (Arikunto, 2013:161). Miturut Sugiyono (2012: 38) variabel yaiku samubarang kang bisa awujud apa wae kang wis ditemtokake dening panliti kanggo disinaoni saengga bisa oleh informasi ngenani babagan kasebut, banjur bisa ditarik dudutan. Saben panliten nduweni variabel, yaiku variabel kang menehi pangaribawa utawa variabel bebas lan variabel kang tuwuh saka akibat variabel bebas utawa biyasa kasebut variabel kaiket. Sajrone panliten iki uga nduweni kaloro variabel kasebut. Variabel utama kang ana ing panliten iki yaiku buku Serat Pakeliran Jangkep minangka variabel ora kaiket lan asil piwulangan nulis teks narasi minangka variabel kaiket.

3.3 Populasi lan Sampel
            Dhata dibutuhake ing saben panliten kanggo menehi informasi ngenani panliten kang ditindakake. Sumber dhata yaiku subjek ing ngendi asale dhata kasebut (Arikunto, 2013: 172).  Sumber dhata kasebut kaperang dadi loro yaiku populasi lan sampel.  Populasi lan sampel sajrone panliten bakal diandharake ing ngisor iki.

3.3.1 Populasi
            Populasi yaiku wilayah kang kasusun saka objek utawa subjek kang nduweni watak tartamtu (Sugiyono, 2012: 80). Miturut Arikunto (2013: 173) populasi yaiku sakabehane subjek panliten. Adhedhasar pamawas para ahli kasebut, bisa diweruhi yen panliten yaiku saklompok subjek utawa objek kang digunakake kanggo njupuk dhata.
            Sajrone panliten iki nggunakake populasi siswa kelas X SMA Negeri I Gondang kang cacahe ana 6 kelas. Populasi kelas X SMA Negeri I Gondang ora akeh yen nem kelas kuwi digunakake kanggo nindakake panliten. Cacah 2 kelas kuwi dianggep bisa dadi sesulih sakabehane kelas X SMA Negeri I Gondang.

3.3.2 Sampel
            Sampel yaiku saperangan utawa wakil populasi kang ditliti (Arikunto, 2013:174). Miturut Sugiyono (2012: 81) sampel yaiku perangan saka cacah lan karakteristik kang diduweni dening populasi kasebut. Adhedhasar andharan kasebut bisa diwerui yen sampel kuwi perangan populasi kang cacahe sethithik lan bisa dadi sesulih saka populasi sakabehe. Teknik sampel kang digunakake sajrone panliten iki yaiku sampling purposive  utawa purposive sample. Sampling purposive yaiku teknik nemtokake sampel yen kabeh anggota populasi digunakake minangka sampel (Sugiyono, 2012: 85). Miturut Arikunto (2013: 183) purposive sampel yaiku sampel kang ditindakake kanthi cara njupuk subjek adhedhasar strata, random utawa dhaerah, nanging adhedhasar anane tujuwan tartamtu. Ana 2 kelas kang dadi sampel sajrone panliten iki, yaiku siswa kelas VIII A lan VIII D, amarga dirasa pas lan gampang yen kawasisan siswa ing kelas eksperimen lan kelas kontrol kuwi padha.

3.4  Instrumen Panliten
            Instrumen yaiku sarana ngumpulake dhata kang kudu dirancang kanthi trep lan diupayakake bisa ngasilake data empiris lan apa anane kaya kahanane (Sudjana lan Rivai, 2010: 97). Miturut Sugiyono (2012: 102) instrumen yaiku piranti kang digunakake ngukur gejala utawa fenomena donya lan sosial kang ditliti. Saka pamawas kasebut bisa dimangerteni yen instrumen kuwi pwerangan kang wigati sajrone panliten, amarga instrumn panliten minangka cara kanggo mangsuli underane panliten sarta bisa nguji asile hipotesis kan wis ditemokake. Sajrone panliten iki nggunakake instrumen.

3.4.1 RPP (Rencana Pelaksanaan Pembelajaran)
            Sajrone proses piwulangan kudu nggunakake RPP minangka paugeran apa kang arep diwulangake. Ing panliten iki uga nggunakake RPP kanggo paugeran mulangake materi lan kanggo njupuk dhata panliten. sajrone piwulangan kang perlu digatekake lan uga ana ing RPP yaiku wektu, indikator, lan materi apa kang arep diwulangake. Panliti nggunakake 2 RPP sajrone panliten iki, yaiku RPP kang nganggo buku Serat Pakeliran Jangkep kanggo kelas eksperimen lan RPP tanpa nggunakake buku Serat Pakeliran Jangkep kanggo kelas kontrol.

3.4.2 Tes (Soal Tes)
            Miturut Arikunto (2013: 193) tes yaiku pitakonan utawa latiyan terus-terusan sarta piranti liya kang digunakake kanggo ngukur ketrampilan, kawruh inte;egensi, kawasisan utawa bakat kang diduweni dening individu utawa klompok. Tes nduweni guna kanggo meruhi lan nemtokake predhikat sawijine pawongan (Sugiyono, 2012: 171). Sajrone panliten iki nggunakake tes intelegensi kang awujud essay kanggo nglumpukake dhata panliten awujud angka yaiku biji utawa nilai. Tes intelegensi yaiku tes kang digunakake kanggo nganakake estimasi utawa hipotesis tumrap tingkat intelektual kanthi cara menehi saperangan (Arikunto, 2013: 194). Tes kang digunakake yaiku nulis teks narasi kanthi pre-test post-test 1 lan pre-test post-test 2.

3.5 Teknik Nglumpukake Dhata
            Tata cara nglumpukake dhata yaiku carane panliti nglumpukake dhata-dhata kanggo nindakake panliten iki. Nglumpukake dhata minangka salah sawijine babagan kang paling wigati sadurunge nindakake panliten. Panliten ora bisa mlaku sadurunge panliti nglumpukake dhata kanggo njangkepi panliten kang bakal ditindakake. Mula saka kuwi panliti kudu nemtokake cara nglumpukake dhata dhisik kang digunakake sadurunge nindakake panliten. teknik kanggo nglumpukake dhata sajrone panliten iki yaiku teknis tes lan teknik angket.



3.5.1 Teknik Tes
            Tes bisa digunakake kanggo ngukur kawasisan (Arikunto, 2013: 266). Sudjana (2004:100) ngandharake tes kalebu piranti kang digunakake kanggo ngukur kang diwenehake marang salah siji pawongan supaya bisa ngasilake wangsulan kang dikarepake kanthi lisan, tulisan, lan tumindak. Tes kaperang dadi 2, yaiku tes asile piwulangan lan tes kecerdasan. Sajrone panliten iki nggunakake tes asile piwulangan awujud dhata kuantitatif yaiku kawasisan nulis teks narasi kanthi nindakake post-test 1 lan post-test 2.

3.5.2 Teknik Angket
            Miturut Sugiyono (2012: 142) angket yaiku teknik panglumpuke dhata kang trep yen panliti weruh kanthi variabel kang bakal diukur lan weruh apa kang bisa dikarepake saka responden. Saperangan gedhe panliten nggunakake anket minangka metodhe kang dipilih kanggo nglumpukake dhata (Arikunto, 2013: 268). Panliten iki nggunakake jinis angket katutup yaiku menehi wangsulan saka dhaftar pitakonan kanthi cara tandha centang () ing kolom utawa biyasa kasebut cara check list. Angket katutup yaiku menehi wangsulan kanthi wangsulane wis ana saengga responden mung kari milih.
            Angket sajrone panliten iki diwenehake marang siswa sawise piwulangan pungkasan utawa ing panliten 2. Angket uga diwenehake siswa ing kelas eksperimen. Asil saka angket iki bisa direkap lan dianalisis. Angket iki uga bisa dadi dhata tambahan utawa dhata kang bisa nyengkuyung asil dhata tes kang uga diwenehake sadurunge.

3.6 Teknik Analisis Dhata
            Sawise nglumpukake dhata kang dibutuhake kanggo panliten iki banjur dhata-dhata kasebut dianalisis, proses iki kerep disebut teknik analisis dhata. Teknik analisis dhata digunakake sajrone panliten iki yaiku t-test rong sampel, amarga bakal nguji signifikansi rong sampel. Analisis dhata bisa diperang dadi telu, yaiku persiapan, tabulasi, lan pangetrepan dhata adhedhasar desain panliten (Arikunto, 2013: 278).

KAPUSTAKAN

Ali, Muhammad. 1985. Penelitian Kependidikan Prosedur dan Strategi. Bandung: Angkasa.
Aqib, CS. 2014. Penelitian tindakan kelas. Bandung: CV. Yrama Widya.
Arikunto, Suharsimi. 2006. Prosedur Penelitian Suatu Pendekatan Praktik. Jakarta: Rineka Cipta.
Basir, Udjang Pr. 2010. Ketrampilan Menulis: Dasar Menulis Ilmiah dalam Tulisan Latin dan Jawa (Pengantar Teori dan Praktik). Surabaya: UNESA Press.
Haryanto, S. 2008. Dasar-dasar Penulisan Proposal Penelitian”. Yogyakarta:Gajah Mada University Press.
Nela, G. 2014. Pengertian Media Menurut Beberapa Ahli”
Prayoga, Satria Surya. 2011.”Pengertian wayang” http://pengertianwayang.blogspot.co.id/ Diakses pada tanggal 28 Mei 2016

Akal Ngalahake Okol

Posted by ilmu dasar kehidupan On 07:50 | No comments
       Beralih ke cerita hewan, cerita hewan  sudah menyebar ketika masih di era kerajaan. Sebagaian ceriita tertulis dalam sebuat serat yang berjudulkan Trantri Kamandaka. Banyak cerita hewan yang tertulis pada serat tersebut, seperti halnya kancil dengan otak cerdiknya.
Perlu diketahui cerita tersebut merupakan gambaran sendri dari manusia, maka dari itu tentu saja banyak pelajaran yang tersirat dalam cerita tersebut.
Bukan hanya dari sebuat serat, tetapi juga ditemukan dala artefak lain seperti relie dalam cand atau prasati. contohnya dalam candi rara mendhut yang ditemukan terdapat gabar tiga hewan yaitu kambing, kera dan harimau.
 terdapat cerita yang menarik dari ketiga hewan tersebut. untu lebih lengkap akan diceritakan dalam bahasa Jawa. heheh karena merupakan salah satu tugas pelengkap mengenai sastra Jawa yang dikerjakan oleh wisnu, heheheh..



Akale Wedhus 


 Sawijining cerita ana kewan wedhus wadon jenenge Mesaba sing uripe mung karo anake. Nalika lagi penak nggolek.suket sing ana alas, dumadak ana sawijining kewan sing ganas yaiku macan sing jenenge warani. Wis suwe macan kuwi sliwar-sliwer nggolek mangsane. Warani sing ngerti ana rong wedhus mangan.  Dheweke ngrNcang siasat sing manteb kanggo ngolehake mangsane kuwi. Alon-alon lakune Warani, kanthi bengok dheweke nakoni Maseba.
            "He wedhus ana perlu apa kowe kok tekan wilayahku kene?" Takone si macan marang wedhus. Maseba meneng lan tenang wae nalika ditakoni macan kewan ganas kuwi. Macan ngerti kahanan kuwi eram. Dheweke ngomong maneh yen wedhus ora gelem ngalih bakal diadepake marang panguasanene urip yaiku dewa Yama. Si wedhus ngusahakake tetep tenang, kamangka dheweke lan sakanake ya keweden  marang kahanan sing ana. Nalika wis nemokake jawaban sing pas kanggo ngusir Warani, si wedhus  ngomong yen sasuwene iki ana sepuluh macan ganas tenan teka marani dheweke. Nalika iku gawe dukane si wedhus. Ora suwe macan sepuluh dicaplok dening wedhus, cangkeme si wedhus bisa ngetokake geni. Dudu geni sembarangan geni sing bisa metu dhuwure bisa nganti cagak leneng. Macan sing krungu crita kuwi langsung ngejer. Wedi marang wedhus kuwik. Macan mbatin yen wedhus iki dudu wedhus lumrah. Iki wedhus sekti. Dumadak macan mlayu sipat kuping.
Nalika macan mlayu, ana siji kewan yaiku kethek ing ndhuwur wit. Kethek nakoni kenapa macan iki mlayu, kamangka ora ana buron lan kaya-kaya ana bab singsi medeni. macan njlentrehake kedadeyN sing wis dialami macan marang kethek. Kethek sajake ora percaya karo. Rita sing diandhRake macan. Dadak kethek kelingan, mbiyen nalika semono kethek nduwe kanca raket sing ora liya wedhus Maseba. Banjur kethek ngajak mCan kanggo, budhal mRNi wedhus maneh, nanging macan wistutul ora gelem, dheweke ora wani maran wedhuz zekti kuw, mergane sektine kuwi kaya dewa.  Si kethek nawani, bakal ngacani macan yen arep bali maneh. Dheweke mung pengin mbuktekake apa bener ana kewan wedhus sing sekti. Kethek jupuk tali banjur nyangcang ing wetenge macan lan wethenge dheweke.
Wedhus Maseba sajak ngerti ana macan sing teka. Anake keweden. Maseba nyoba nenangake anake. Dheweke njlentrehake menawa ana perkara bisa digoleki solusi kanthi tenang. Macan lan kethek teka bareng.
Wedhus ora kentekan akal kanggo ngaxhepi perkara iki. Wedhus ngomong mengang kethek yen kethek iki kancakan lawas. Dheweke tau njanjeni bakal menehi panganan sing paling disenengi dening wedhus. Macan takon panganan apa sing paling dizenengi wedhus. Dheweke .jawB panganan kuwi yaiku macan sing cacahe loro.
Atine macan krasa dheg. Macan mikir yen saiki dheweke kena jebak. Macan galak kuwi mlayu sak banter-bantere ora perduli dalan si.g dileeati. Durung ngecap si kethek banjur kaseret dening macan. Kewan loro kuwi anjlok menyang gamping. Mati Macan lan Kethek  sanalika.
Wedhus lan anake gage ngalih saka papan kunu. Mergane wedi yen ana macan liya sing luwi pinger lan ganas.


pelengkap tugas Sastra

Parta krama dengan bahasa Jawa

Posted by ilmu dasar kehidupan On 07:37 | No comments
Kembali lagi cerita mahabarata. Memang di bagian Kitab ini sangat banyak deretan-deratan ceritanya. salah satunya menceritakan tentang perrnikahan Arjuna dengan Sembadra. perlu diingat teman kisah ini merupakan gubahan, jadi asli di Jawa. jika memang terdapat perbedaan dengan India memang tentu adanya.
Kembali ke Arjuna. Dikisah ini ketika Arjuna menikah dikenal dengan Parta Krama, nama lain Arjuna iaah Parta.

untuk lebih lengkap diceritakan dengan bahasa Jawa

PARTA KRAMA



Lakon Parta Krama nyritakake ngenani kramane Parta (Janaka) klawan Sembadra.

Prabu Baladewa sowan marang Prabu Kresna ing Praja Dwarawati. Kekarone rembugan ngenani ancangan kramane Sembadra. Prabu Kresna nduweni kepenginan supaya Sembadra krama klawan Arjuna. Prabu Baladewa ora sarujuk, dheweke kepengin ngramakake Sembadra klawan Burisrawa. Prabu Kresna ngemutake pituture Prabu Basudewa yaiku yen Sembadra krama supaya ditumpakake kreta emas kang diwenehi kembang mayang kayu Dewandaru saka Suralaya, kanthi diiringi gamelan Lokananta, kang kairing para widadari. Pinanganten priya menehi srah-srahan maskawin arupa kebo danu. Prabu Baladewa bakal ngajokake sarat-sarat kasebut marang Prabu Duryudana. Prabu Kresna ngutus Samba lan Setyaki menyang Ngamarta supaya ngaturake sarat-sarat kasebut.

Prabu Kresna mlebu ing kedhaton menehi pawarta ancangan kramane Sembadra marang dewi Rukmini, Dewi Jembawati lan Dewi Setyaboma.

Prabu Kalapradha, ratu Negara Jajarsewu, tresna marang Dewi Sembadra. Ratu ngutus Kala Klabangcuring supaya ngaturake layang lamaran menyang Dwarawati. Kala Klabangcuring budhal dikancani Kala Kurandha lan Kala Kulbandha. Kyai Togog Wijamantri minangka panuduh dalan.

Prabu Puntadewa, ratu Ngamarta, lenggah diadhep dening Werkudara, Arjuna, Nakula lan Sadewa. Sekabehe nyambut tumekane Begawan Abyasa Samba lan Setyaki teka ngaturake sarat neningkahan marang Prabu Puntadewa. Begawan Abyasa nyaguhi. Werkudara diutus nggolek kebo danu, Arjuna diutus menyang Kahyangan Cakrakembang nyuwun wit Dewandaru, gamelan Lokananta lan widadari. Arjuna budhal menyang Cakrakembang dikancani para punakawan.

Werkudara mlebu ing alas Setragandamayu. Dheweke kasil nggawa kebo danu sawise ngasorake Dhadhungawuk lan suwita marang Sang Hyang Pramuni. Werkudara methuki Anoman ing Kendalisada. Dheweke nyuwun kreta emas lan cagak dhomas. Werkudara dijak menyang Singgela sowan marang Prabu Bisawarna. Prabu Bisawarna nyarujuki panyuwunane Werkudara. Werkudara bali menyang Ngamarta didherekake dening Anoman. Werkudara diwenehi kreta emas lan cagak dhomas dening Prabu Bisawarna.

Prabu Suyudana diadhep dening Pandhita Durna, Patih Sengkuni lan kulawarga Kurawa. Prabu Baladewa rawuh menehi pawarta ngenani panyuwunane Sembadra. Patih Sengkuni lan Kurawa lunga nggolek sarat-sarat kuwi mau. Pandhita Durna disuwun sowan marang Dewi Wilutama kanggo nyuwun wit Dewandaru, gamelan Lokananta lan widadari pangiring pinanganten.

Para Kurawa kepethuk Werkudara lan ngoyok kebo danu nganti nyebabake paprangan. Kurawa ora bisa nandangi, lan pungkasane mlayu keweden karo Werkudara lan Anoman. Arjuna sowan marang Hyang Kamajaya lan Dewi Ratih ing Kahyangan Cakrakembang. Arjuna kasil nyuwun wit Dewandaru, gamelan Lokananta lan widadari pangiring pinanganten.

Burisrawa nyuwun supaya enggal dikramakake kalawan Sembadra. Parbu Suyudana rembugan karo Parabu Baladewa. Dumadakan Patih Sengkuni lan para Kurawa rawuh, ngandharake yen wis kasil nggawa kebo danu lan cagak dhomas nanging dioyok dening Werkudara. Banjur Pandhita Durna uga rawuh, dheweke ngandharake yen wis kasil nanging asile dioyok dening Arjuna. Prabu Baladewa ngajak Burisrawa menyang Dwarawati kanggo dikramakake klawan Sembadra.

Begawan Abyasa lan Prabu Puntadewa ngantu tumekane Werkudara lan Arjuna. Werkudara teka menehi pawarta yen dheweke wis kasil nggawa kebo danu cacah patang puluh lan wis siyaga ing alun-alun. Arjuna uga menehi pawarta yen dewa bakal ngidini panyuwunane. Banjur Hyang Narada rawuh bebarengan karo widadari pangiring pinanganten, sarta wit Dewandaru lan gamelan Lokananta.

Prabu Kalapradha, ratu Jajarsewu, pikantuk lapuran saka Tejamantri, bilih para utusan mati dening Arjuna. Prabu Kalapardha budhal menyang Dwarawati arep merjaya Arjuna.

Arjuna tumekan ing Dwarawati. Ing Dwarawati wis rawuh Hyang Narada, para dewa lan kulawarga Pandhawa. Hyang Narada ngaturake sarat kang wis disuwun dening Sembadra. Sawise siyaga, Arjuna dipanggihake klawan Sembadra.
Prabu Baladewa teka ngawal Burisrawa kanthi nggunakake busana pinanganten jangkep. Prabu Kresna menehi pawarta yen Sembadra wis dikramakake dening Arjuna. Prabu Baladewa nyuwun supaya neningkahan kasebut dikendelake sebab Kurawa kang wis kasil pikantuk sekabehe panyuwunane Sembadra. Arjuna lan Weerkudara kang wis ngoyok asil sarat-sarat kasebut. Dhadhungawuk lan Hyang Narada njlentrehake yen Arjuna lan Werkudara kang wis kasil piakntuk sarat-sarat kasebut lan suwalike Kurawa kang wis nyoba ngoyok sarat-sarat kasebut.

Prabu Baladewa duka. Werkudara ngendelake dukane Prabu Baladewa. Kulawarga Kurawa menehi pambiyantu, nanging diserang dening amukane kebo danu, Kurawa mlayu mlayu lan bali menyang Ngastina. Perange Werkudara lan Prabu Baladewa pinisah dening Kresna. Arjuna lan Sembadra sowan ngarsane Prabu Baladewa. Sembadra nyuwun diperjaya tinimbang kudu pegat klawan Arjuna. Prabu Baladewa paring welas asih marang adhine lan ilang babarpisan dukane sarta ngestoni neningkahane adhine kasebut.

Prabu Kalapardha rawuh didherekake prajurit nyerang Praja Dwarawati. Werkudara diutus supaya ngleremake serangan mungsuh. Raja raseksa guugur, kabeh prajurit raseksa binasa. Praja Dwarawati sanalika aman, banjur dianakake kramane Arjuna lan Sembadra.

Merupakan tugas dari Makul Sastra Jawa yang diselesaikan oleh Ariyani Ayu P.
     Cerita wayang selanjutnya beralih ke lelaki perkasa, yang sudah tenar dengan namanya otot kawat tulang besi. Siapakah dia? tentu saja Gatutkaca putra Bima. selain perkasa dengan julukannya kawat dan besi, Dia juga memiliki kekuatan untuk terbang. heheh tidak jauh dengan pahlawan super, Superman.
     Kembali ke Gatutkaca, cerita ini akan memberitahukan kepada para bos sekalian ketika sang gatutkaca mendapatkan gelar rajanya di kerajaan Pringgondani.banyak masalah dalam negeri yang terjadi. pro kontra untuk menjadikan raja sang gatutkaca yang terbilang berumur masih muda.

untuk selanjutknya diceritakan lengkap dengan menggunakan bahasa Jawa.




GATHOTKACA WINISUDA
( BRAJADHENTA MBALELA )



Ing wayah wengi kang mendhung anggendanu nalika iku, Prabu Duryudana bebarengan klawan gurune Begawan Durna lan senopatine Sengkuni, kang lai narima tamu Ptih Brajadhenta saka ksatrian Glagahtinunu.
Tumekane Brajadhenta yaiku kanggo njaluk pitutur marang Raja Astina kepriye dheweke kudu tumindak, amarga sedhela maneh bakal dinobatake Gathotkaa, putra Bima lan Arimbi miangka Raja Pringgondani. Sejatine dheweke ora prelu kaya mangkono, amaraga biyen nalika kakange Prabu Arimba (panguwasa Pringgondani sadurunge), dikalahake dening Bima, banjur Bima krama klawan Arimbi kang minangka mbakyune uga. Brajadhenta bebarengan karo adhi-adhine (Brajamusti, Brajalamatan, Brajawikalpa lan Kalabendana), sumpah yen bakal masrahake kerajaan Pringgondani marang mabkyune kasebut.
Begawan Durna lan Sengkuni banjur menghasut ati utawa ngaruh- aruhi pikiran Brajadhenta, yen dheweke kang nduweni wewenang nyekel tampuk kerajaan Pringgondani, dudu Gatotkaca kang mung minangka anak saka mbakyune Arimbi. Begawan  Durna banjur nyritakake kayangapa perang antarane bapa saka Pndawa (Prabu Pandu), kang niwasake Prabu Tremboko bapa saka Brajadhenta. Sabanjure ditambah cerita patih Sengkuni ngenani Werkudara kang ngasorake  utawa mateni kangmas kang paling tuwa saka Prabu Arimba. Dheweke uga manas- manasi yen Arimbi malah milih krama klawan Werkudara. Amarga kena obonge mau Brajadhenta tansaya murka lan dheweke uga ngucap sumpah bakal ngrebut tahta Pringgondani.
Niat Brajadhenta kanggo ngrebut tahta Pringgondani ditentang dening adhi- adhine, utamane Brajamusti lan Kalabendana. Amarga dheweke wis kaiket marang sumpah, mula dheweke kudu netepi kautamaning kasatriya. Brajadhenta murka, amarga ditundung ngalih dening kaloro adhine ing ngarepe. Pungkasane Brajadhenta miwiti anggone brontak bebarangena karo pasukanne dheweke wiwit nuju ing Pringgondani ngrebut tahta kerajaan, ditulung pasukan saka Astina.
Ing kerajaan Pringgondani lagi wae kadadeyan Pisowanan Agung, dipimpin Kresna, Raja Dwarawati, lan ditekani para Pandawa lan raja- raja sekutune. Dina iku yaiku dadi dina pengukuhan Gathotkaca minangka raja Pringgondani kang sabanjure antuk gelar Prabu Anom Gathotkaca. Sadurunge pengukuhan Kresna wis takon, yen apa sekabehane wis slaras karo apa kang dikarepake, lan ora bakal ana kadadeyan silang sengketa marang tahta iki, saiki lan mengkone. Banjur kepriye paman- pamane Gathotkaca mengkone apa wis lila? Lan banjur sekabehan pitakonan mau diwangsuli dening Arimbi yen sekabehane wis sarujuk.
Sawise pengukuhan, katekan Brajamusti lan Kalabendana kanthi gupuh lan menehi kabar yen Brajadhenta ngamuk punggung bakal rebut tahta Pringgondani, lan dheweke wis tekan alun- aluning Pringgondani. Kanthi irih lan mbubarake pirembugan ing pisowanan mau lan ngandharake yen para Pandhawa aja nganti melu- melu mabntu perkara kang gawat kaliwat kasebut. Awit apa kang bakal kadadeyan mengkone mung dadi perkaraning kulawarga Pringgondani. Arimbi duka yayah sinipi lan banjur metu saka paseban tumuju menyang alun- alun kanggo ngalang- alangi niate Brajadhenta banjur perang antarane kalorone wis ora bisa diindari maneh. Sakabehe prajurit padha bubar nyawang anggone kaloro trah Pringgondani lagi perang.
Kresna suwala, banjr Gathotkaca kanthi kepeksa dheweke budhal ngalang- alangi Brajadhenta, nanging sadurunge kasil ngalang- alangi jangkahe Gathotkaca di endhek dening Brajamusti. Brajamusti menehi weruh yen Gathotkaca kuwi ora bakal mennag lawan kakange Brajadhenta, dheweke isa menang yen dheweke kudu ngorbanake salah sawijine pilar kerajaan lan mung Brajamusti kang mangerteni pangapesane kakange kuwi. Banjur Brajamusti uga ngomong yen dheweke bakal manjining ana epek- epeke Gathotkaca kangsisih tengen, nanging Gathotkaca ora diolehi kaget menawa ana kadadeyan kang nganeh- anehi. Krungu bab kang kaya mangakana Gathotkaca banjur ngiyani amaraga dheweke ngira yen apa kang dimaksud pilar kerajaan iku temen- temen pilar bangunan kraton.
Pungkasane Gathotkaca lan Brajadhenta tandhing. Paprangan kalangsung kanthi seru lan hebat, nalika Brajadhenta lena, banjur dheweke kena pukulan pas ing sirahe dening tangan tengene Gathotkaca kang wis disusupi sukmane Brajamusti. Bebarengan karo kuwi Brajadhenta kasil kaasorake dening Gathotkaca lan tiwas saknalika. Sukma Brajamusti kang ana ing tangan tengene Gathotkaca banjur metu lan nggerong kelaran. Tanpa diduga lan dinyana Brajadhenta lan Brajamusti kalorone tiwas saknalika.
Gathotkaca banjur nangisi kaloro mayat pamane kuwi kang tansaya suwe tansaya dadi cilik banjur mlebu ing tangan sisih kiwa lan tengene Gathotkaca kang njelma dumadi sawijine ilmu lan keilmuan kasebut dikenal kanthi jenneg ngelmu Brajadhenta lan Brajamusti. Saknalika iku banjur keprungu swara saka sukmane sang paman Brajadhenta kang ngandharake yen dheweke kuwi ora benci lan sengit marang Gathotkaca nanging dheweke kuwi mung nguji kasekten lan kaprawirane dheweke minangka bakal calon pamimpin Pringgondani. Uga ngandharake yen kuwi ngunu pancen wis dadi pepesthine dheweke Brajadhenta lan Brajamusti. Kalorone bakal nglindungi Gathotkaca sawyah- wayah dibutuhake amarga kalorone wis njelma ing tangan sisih kiwa lan tengene Gathotkaca kang dadi sawijine ajian Brajadhenta lan ajian Brajamusthi.
Sawetara kuwi sisane pasukan pemberontak kang disenkuung Astina bisa dipukul mundur. Lan Brajalamadan pungkasane diangkat minangka patih anyar kanthi gelar Patih Prabakiswa. 

merupakan tugas sastra Jawa yang diselesaikan oleh Yuliiana Sri Astuti, dengan menerjemahkan berbagai sumber

Tuesday, 1 November 2016

Anoman Dhuta Bahasa Jawa

Posted by ilmu dasar kehidupan On 00:48 | 4 comments
         Cerita wayang yang ini merupakan salah satu lakon di kitab Ramayana, siapakah tokoh ini. Dialah sang anak dewa, Hanoman namanya. Kera  putih yang menjadi panglima dari raja Rama Wijaya.Kekuatannya bukan lagi hisapan  jempol belaka, seluruh negara sudah mengetahui dan menyegani namanya. satu lompatan bisa melewati pulayu-pulau bahkann dirinya bisa terbang sesuka hati. 

    Lakon kali ini ialah Anoman Duta. Anoman yang mendapat amanah dari raja Rama Wijaya untuk menjeput Dewi Sinta di negara Alengka. Kisah yang lebih lengkap terdapat dibawah dengan berbahasa Jawa.

Cerita Anoman duta bahasa Jawa.


ANOMAN DHUTA


Prabu Rama lagi duka amarga Dewi Shinta, garwane, didustha dening Rahwana. Anoman banjur diutus budhal menyang Ngalengka kanggo mapag lan nggawa bali Dewi Shinta nanging katekan wanara liya kang jenenge Anggada. Anggada kepengin dadi utusane Rama kanggo mapag Dewi Shinta, sakloron padu padha pamer kakuwatan. Minangka solusine, Prabu Rama banjur menehi sayaembara kanggo Anoman lan Anggada. Nalika ditakoni sapira suwine wektu kang ditempuh kanggo menyang Ngalengka Anoman mangsuli butuh wektu sepuluh dina, nanging Anggada bisa nempuh mung pitung dina bae. Anoman ngudhunake dadi limang dina lan Anggada mangsuli telung dina. Pungkasane Anoman menang sayembara amarga dheweke sangguh teka ing Ngalengka kanthi wektu sedina. Anoman banjur budhal dikancani dening Semar, Petruk, lan Bagong.
Anoman kepengin cepet-cepet banjur punakawan dilebokake neng kancing gelung Anoman. Wiwitane Anoman budhal menyang kahyangan kanggo nemoni Bathara Surya lan matur supaya srengengene diendheg. Kanthi cara mangkono dinane bakal awan terus lan Anoman bisa teka ing Ngalengka sedina bae kaya janjine. Sawetara suwi mikir, Bathara Surya pungkasane gelem ngendheg lakune srengenge, iku bae amarga Semar kang nyuwun marang Bathara Surya. Sawise iku Anoman mudhun maneh nanging lagi bae midak lemah, dheweke kesedhot segara. Jebule kang nyedhot Anoman iku Ditya Wil Kataksini kang njaga segara Ngalengka banjur diuntal menyang jero wetenge. Anoman ngupaya metu saka jero wetenge Wil Kataksini kanthi mbedhah wetenge nganggo kuku Wajane. Wil Kataksini mati lan Anoman nerusake lakune.
Anoman kang diuntahake Wil Kataksani tiba ing gunung lan semaput. Punakawan banjur nggawa Anoman menyang gowa Windu kang ing kono ana wong wadon tapa jenenge Dewi Sayempraba. Dewi Sayempraba banjur nolungi si Anoman lan punakawan, diwenehi panganan lan ngombe. Anoman ora bae waras saka larane nanging uga kepranan marang dewi kasebut. Sawise krasa cukup suka pari suka karo Dewi Sayempraba, Anoman pamit budhal nerusake laku menyang Ngalengka. Metu saka gowa Anoman dadak ora bisa ndeleng, dheweke dadi wuta. Anoman lan punakawan sedhih karo kahanan kaya mangkono amarga dianggep Anoman bakal gagal menyang Ngalengka kanggo nggawa bali Dewi Shinta kaya kang wis diutus Rama. Anoman dikancani punakawan mbacutake lakune kanthi grayah-grayah nganti pungkasane Anoman ketemu karo Garuda Sempati. Garuda Sempati iku kadange Garuda Jatayu kang dipateni Prabu Dasamuka kanthi pedhang Menthawane nalika nolungi Dewi Shinta. Garuda Sempati banjur nolungi Anoman lan punakawan nggunakake idune lan ndedonga marang Dewa. Anoman lan punakawan kasil ndeleng maneh sawise ditambani Garuda Sempati. Sawise leren sawetara, Anoman atur panuwun marang Garuda Sempati lan pamit nerusake laku.
Ing tengahing laku Anoman nglewatidalan kang alus banget kaya babut utawa karpet nanging jebule iku ilate Ditya Ilatmeja utawa Wil Kataksa. Anoman diuntal maneh neng ero weteng nanging saiki karo Wil Kataksa. Kaya kang wis tau kedaden, Anoman mbedhah wetenge Wil Kataksa nganggo kuku Wajane. Sawise kasil metu saka jero wetenge Wil Kataksa, Anoman miber menyeng Ngalengka. Indrajid, putane Prabu Dasamuka kang mangerteni tekane Anoman nggoleki dheweke neng sakupenge praja. Anoman ora kasil ditemokake dening Indrajid amarga sesidheman ing wit nagasari kang ana sajrone Taman Asoka. Banjur Anoman nembang nganti keprungu swarane Dewi Trijatha (adhine Prabu Dasamuka). Dewi Trijatha kang mangerteni bab kasebut kaget ana kethek putih banjur kesengsem. Anoman dielus-elus lan dipangku nganti Anoman mijil kamane lan ceblok ing pangkone Dewi Trijatha. Kama banjur diusapi dening Dewi Trijatha kanthi ron kamal lan dibuwang ing bengawan. Kama Anoman kang korut ing bengawan banjur diopeni Dewi Pratalawati (selir Prabu Dasamuka) ing Negara Guwa Pratala lan ing tembe dadi jabang bayi wujud wanara seta kang dijenengi Raden Triyangga.
Kanthi pitolungan saka Dewi Trijatha, Anoman kasil sowan marang Dewi Shinta banjur menehake ali-ali saka Prabu Ramawijaya. Yen ali-ali kasebut ora sesek lan bisa diagem dening Dewi Shinta kanthi longgar mratandhakake yen Dewi Shinta isih suci. Kabukten yen Dewi Shinta isih suci banjur menehake uga marang Anoman kanggo diaturake Prabu Rama susuk kondhe minangka pralambang yen Dewi Shinta ngenteno banget tekane Ramawijaya. Nalika Anoman cecaturan kalawan Dewi Shinta dumadak kapriksan para prajurit Ngalengka banjur dikepung Indrajid lan prajurite. Anoman digujer tanpa bisa nglawan. Dheweke digawa menyang pasewakan. Printahe Dasamuka kang mangreteni bab kasebut, Anoman dicencang tangn lan sikile kanggo diobong. Tanpa diweruhi liyane, Togong, jelmaan Sang Hyang Antaga menehi Anoman banyu sacegukan kanthi kesepakatan yen omahe Togog dijaga saka anane bahaya.
Prabu Dasamuka kang mimpin pembakarane Anoman nyumet geni ngobong kayu. Ora disangka-sangka dhuwure geni kasebut ora kasil mateni Anoman. Malah Anoman mabur kanthi nggawa geni neng awake. Geni kang digawa banjur diawut-awut neng pojok-pojoke praja nganti sanagara kobong kabeh. Akeh prajurit mati saka pangamuke Anoman. Sawise Ngalengka kobong Anoman banjur mulih saprelu sowan marang Prabu Ramawijaya ing Pancawati. Ing pinggirane segara kang misahake Ngalengka lan Pancawati, Anoman nemokake Raden Wibisana (adhine Prabu Dasamuka) kang semaput amarga dikepruk kangmase dhewe banjur diusadhani dening Anoman. Minangka rasa panuwune, Anoman diterake bali menyang Pancawati dening Raden Wibisana. Sabanjure teka ing Pancawati Raden Wibisana diangkat dulur enom dening Ramawijaya lan didadekake penasihat raja. Mengkone saka Raden Wibisana kasebut Prabu Ramawijaya bisa mangreteni titik lemahe para senopati Ngalengka. Anoman kang slamet bali maneh menyang Pancawati banjur crita ngenani lakune menyang Ngalengka lan nuduhake susuk kondhene Dewi Shinta kang mratandhakake gelem baline Dewi Shinta yen dipapag Prabu Ramawijaya.
 

tugas dikerjakan oleh Devi Yoanita Puji Harianto.

Total Pageviews

anti block

G.ads